εγώΣε ένα πολύ προσωπικό και στοχαστικό ντοκιμαντέρ, ο σκηνοθέτης Ντέιβιντ Γουίλκινσον αναβιώνει το μεγάλο ζήτημα της αποκατάστασης των μαρμάρων του Παρθενώνα, αυτόν τον μακροχρόνιο ελληνικό ενθουσιασμό και την εμβληματική πολιτιστική αιτία για τους μορφωμένους Βρετανούς που έμειναν από τον Λόρδο Μπάιρον τη δεκαετία του 1810 έως τον Κρίστοφερ Χίτσενς τη δεκαετία του 1980 (αν και δεν αναφέρεται εδώ ο Χίττσενς). Για περισσότερα από 200 χρόνια, το Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο εκθέτει με υπερηφάνεια τα μάρμαρα – και έχει κάνει πολύ αξιοπρεπές εκπαιδευτικό και επιμελητικό έργο, ενώ σταδιακά καταγράφει ότι πρόκειται για κλεμμένη περιουσία. Ο Λόρδος Έλγιν ουσιαστικά λεηλάτησε αυτά τα αντικείμενα και η υποτιθέμενη αγορά τους δύσκολα θα μπορούσε να θεωρηθεί κάτι περισσότερο από δωροδοκία, ειδικά καθώς το έγγραφο άδειας ή το «φιρμάνι» από την τότε ελεγχόμενη Οθωμανική αυτοκρατορία λείπει και υπάρχει μόνο σε πολύ ύποπτες μεταφράσεις χειρογράφων. Κανένας Βρετανός πολιτικός όμως δεν θέλει να εμπλακεί, υποψιαζόμενος ότι αυτό δεν σημαίνει παρά μόνο πρόβλημα. Ο Keir Starmer είναι πολύ απίθανο να δώσει στους δεξιούς αντιπάλους του ένα νέο νέο όπλο στον πολιτισμικό πόλεμο.
Ο Wilkinson αφηγείται διασκεδαστικά την αλαζονεία του Έλγιν και θέτει επίσης μπροστά μας το νέο πλαίσιο της αποκατάστασης των μουσείων, όπου τα ιδρύματα αποκαθιστούν αμφισβητούμενα αντικείμενα, ειδικά στη Σκωτία, η οποία πρωτοστατεί σε αυτό το κίνημα. Ο ακτιβιστής και ηθοποιός Μπράιαν Κοξ λέει στον Γουίλκινσον ότι αν τα μάρμαρα είχαν βρει το δρόμο τους προς το Εδιμβούργο και όχι το Λονδίνο, θα είχαν επιστρέψει στην Αθήνα εδώ και πολύ καιρό. Θα μπορούσε να έχει δίκιο. Επιπλέον, υπάρχουν νέοι ευφάνταστοι δρόμοι σκέψης: οι οθόνες ψηφιακής και εικονικής πραγματικότητας των μαρμάρων και το πώς θα έδειχναν στην Ακρόπολη θα μπορούσαν θεωρητικά να τοποθετηθούν στο Βρετανικό Μουσείο.
Ο σκηνοθέτης είναι επίσης γενναιόδωρος και ανοιχτόμυαλος στο να επιτρέψει την προβολή του φιλοβρετανικού επιχειρήματος: την πρόταση ότι η μουσειακή κουλτούρα είναι διεθνής και ότι είναι οπισθοδρομικό και ιθαγενές να μεταφέρονται τα μάρμαρα στην Ελλάδα. Ωστόσο, εδώ είναι ένα μικρό παράπονό μου για αυτήν την ταινία. ή μάλλον, μια ερώτηση που δεν τίθεται ή δεν απαντάται εδώ. Δεδομένου ότι το αισθητικό σημείο είναι τόσο σημαντικό, ότι αυτά τα μάρμαρα αποτελούσαν μέρος ενός καλλιτεχνικού συνόλου εντός της Ακρόπολης, δεν προκαλεί ανησυχία το γεγονός ότι δεν θα τοποθετούνταν ξανά αλλά απλώς θα τοποθετούνταν σε άλλο μουσείο κοντά στην Ακρόπολη (και ένα που χρεώνει παρεμπιπτόντως 20 ευρώ το εισιτήριο, σε αντίθεση με τη δωρεάν είσοδο στο Βρετανικό Μουσείο); Λοιπόν, παρ’ όλα αυτά, αυτή είναι μια στοχαστική και μελετημένη περίπτωση για την επιστροφή τους στο σπίτι.
