Λύσεις για να σταλούν στο… πυρ το εξώτερον οι λαγοκέφαλοι αναζητούν η ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, οι αλιείς και επιστημονικοί φορείς.
Ο «πόλεμος» προς το παρόν εστιάζεται στις Βρυξέλλες, όπου η ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει την Κομισιόν ότι το ποσό της επιδότησης που έχει εφαρμοστεί στην Κύπρο για το «κυνήγι» του λαγοκέφαλου δεν μπορεί πια να σταθεί ως κίνητρο στην Ελλάδα.
Αύριο, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, συγκαλεί ευρεία σύσκεψη με εκπροσώπους των αλιέων για την αντιμετώπιση των ξενικών ειδών στις ελληνικές θάλασσες, όπως ο λαγοκέφαλος που απειλούν τη βιωσιμότητα της ελληνικής αλιείας και το θαλάσσιο οικοοσύστημα, αλλά και το κόστος των καυσίμων, τον αθέμιτο ανταγωνισμό και άλλα ζητήματα του κλάδου.
Όπως έχει αποκαλύψει το protothema.gr, το σχέδιο της κυβέρνησης -το οποίο έχει κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αναμένει έγκριση- θέλει να επιδοτούνται οι αλιείς, όπως και στην Κύπρο, για να «κυνηγήσουν» τον λαγοκέφαλο, επιδοτούμενοι με τιμή που θα ξεπερνά τα 6 ευρώ το κιλό απ’ όσα θα παραδίδονται.
Ο Μαργαρίτης Σχοινάς, επιβεβαιώνοντας το ρεπορτάζ του protothema.gr, έχει πει ότι «κοιτάμε να δούμε αν μπορούμε να πάρουμε μία τιμή περισσότερη από την Ευρώπη. Στην Κύπρο είναι 4,73 ευρώ το κιλό. Ήταν 3, το κάναν 4,73. Εμείς στις συζητήσεις που έχουμε κάνει με τους εκπροσώπους των ψαράδων, μας έχουν εξηγήσει ότι με 4,73 δεν υπάρχει ισχυρό κίνητρο, και λόγω του πετρελαίου που έχει αυξηθεί, και όλα τα προβλήματα που έχουνε στο κόστος λειτουργίας. Οπότε, κοιτάμε να δούμε αν μπορούμε να αυξήσουμε την τιμή».
Η διαφορά του ελληνικού σχεδίου, σε σχέση με το κυπριακό, είναι ότι, ναι μεν τα ψάρια θα παραδίδονται για καύση σε υψικάμινο, όπως και στη Μεγαλόνησο, όμως εδώ, θα επιχειρηθεί να εστιαστεί το «κυνήγι» σε αναπαραγωγικές περιόδους, ώστε να προκληθεί η μεγαλύτερη δυνατή πίεση στους πληθυσμούς του λαγοκέφαλου, αν και είναι σαφές πως δεν αναμένονται θεαματικά αποτελέσματα (γεγονός λογικό εάν σκεφτεί ότι ένας λαγοκέφαλος μπορεί να γεννήσει ως και 1 εκατομμύριο αυγά το χρόνο).
«Σκοπός μας»είπε ο υπουργός, «είναι να δώσουμε ένα κίνητρο αλλά να είμαστε ειλικρινείς, και να έχουμε τις προσδοκίες στο επίπεδο που πρέπει, δεν θα δούμε θεαματική αλλαγή. Όπως δεν είδανε και στην Κύπρο, έχουμε μιλήσει με τους Κύπριους. Είναι περισσότερο μία οικονομική στήριξη για τους ψαράδες. Ο λαγοκέφαλος απ’ τη στιγμή που ήρθε στη Μεσόγειο, ήρθε δυστυχώς για να μείνει. Το θέμα είναι πώς θα περιορίσουμε αυτόν τον πληθυσμό. Θα κάνουμε στοχευμένη αλίευση, σε αναπαραγωγικές περιόδους ιδιαίτερα».
Οι άλλες προτάσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι
Στο τραπέζι πάντως, έχουν πέσει και άλλες, εναλλακτικές προτάσεις που εξετάζονται από την κυβέρνηση.
Για παράδειγμα, επιστημονικοί φορείς, όπως το ινστιτούτο θαλασσίων ερευνών «Αρχιπέλαγος» έχουν προτείνει να επιδοτούνται οι επαγγελματίες αλιείς ώστε να σταματούν να ψαρεύουν και να μείνει η… φύση να κάνει το «ξεκαθάρισμα».
Δηλαδή να αυξηθεί ο αριθμός από τους κυνηγούς (είδος ψαριού που προτιμά πολύ το γόνο του λαγοκέφαλου),η ζαργάνα, ο ξιφίας και άλλα ψάρια, όπως επίσης και η Καρέτα- καρέτα, καρχαριοειδή κ.α.. Αυτά θα αφεθούν, σύμφωνα με την επιστημονική πρόταση, να «κάνουν τη δουλειά».
Το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών, το οποίο έχει υπολογίσει τη ζημιά που κάνουν οι λαγοκέφαλοι στους αλιείς (σκίζοντας τα δίχτυα, καταστρέφοντας τον αλιευτικό εξοπλισμό κλπ) στα 6.000 ευρώ ετησίως, μαζί με τους επιστήμονες του «Δημόκριτου» και άλλους συνεργαζόμενους φορείς (IMBBC HCMR), συμμετέχουν στο πρόγραμμα της ΕΕ «Lagomeal».
Το ερευνητικό πρόγραμμα που χρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Ενωση, έχει σκοπό να διαπιστωθεί επιστημονικά εάν και πώς μπορεί να απομακρυνθεί η τετραδοτοξίνη από τον λαγοκέφαλο για την παραγωγή ζωοτροφών. Οι Ελληνες επιστήμονες λοιπόν, έχουν καταλήξει στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να παραχθεί ασφαλές ιχθυάλευρο από τον λαγοκέφαλο. Τα αποτελέσματα αυτής της επιστημονικής έρευνας μπορούν ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον.
Γιατί… βγαίνουν στη στεριά;
Οι επιστήμονες πάντως, στο σύνολό τους, ζητούν να σταματήσει ο πανικός που έχει προκληθεί για τους λαγοκέφαλους.
Κι αυτό γιατί, όπως επισημαίνουν, ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι για τους λουόμενους, όσο για το θαλάσσιο οικοσύστημα και το γεγονός ότι κινδυνεύουν να χαθούν για πάντα τα ψάρια που αποτελούν τη βάση της μεσογειακής διατροφής εδώ και 3.000 χρόνια. Με τις επιθέσεις ωστόσο των λαγοκέφαλων σε λουόμενους να αυξάνονται, ποιος είναι ο λόγος που το τοξικό, ξενικό ψάρι βγαίνει ως τις ακτές; Και, όταν το κάνει, γιατί να δαγκώσει ανθρώπους;
Οι επιστήμονες συμφωνούν πως υπό νορμάλ συνθήκες, αυτοί οι λεσεψιανοί μετανάστες δεν θα… πλησίαζαν καν την ακτή (ζουν ως και τα 100 μέτρα βάθος). Ωστόσο φαίνεται ότι σιγά- σιγά «εκπαιδεύτηκαν» να έχουν αυτές τις συμπεριφορές που είδαμε τα προηγούμενα χρόνια και σε μη ξενικά είδη, όπως οι καρέτα- καρέτα. Όταν λοιπόν ένα είδος ταϊζεται στην ακτή, μαθαίνει ότι εκεί θα βρει εύκολη και γρήγορη τροφή. Και, όταν δεν του δοθεί τέτοια, θα δαγκώσει ό,τι μπερδέψει για τροφή, όπως για παράδειγμα ένα δάχτυλο.
Επιπλέον, τονίζουν οι επιστήμονες, είναι σπάνιες ως μηδενικές οι περιπτώσεις που τα ψάρια επιτίθενται «απρόκλητα».
Αυτό το επιβεβαιώνουν αρκετά βίντεο που έχουν δει το φως της δημοσιότητας και δείχνουν ανθρώπους στην παραλία να περιεργάζονται τους λαγοκέφαλους, να τους χαϊδεύουν, να παίζουν μαζί τους κ.α. μέχρι να … γίνει το κακό.
Κατά ένα άλλο σενάριο, το είδος αλλάζει τη συμπεριφορά του σταδιακά και γίνεται πιο επιθετικό, καθώς δεν έχει τίποτα και κανέναν να φοβάται. Όσο η υπεραλίευση κρατά μακριά από τους λαγοκέφαλους τις ζαργάνες, τους κυνηγούς, τους καρχαρίες, τους ξιφίες, τις χελώνες και άλλα είδη που τους κυνηγούν, έχουν κάθε λόγο να αισθάνονται ασφαλείς, οι νέοι «βασιλιάδες» της θάλασσας. Και να αυξάνονται και να πληθύνονται…
