Μπορεί το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα να μειώσει τον κίνδυνο ανάπτυξης άνοιας στους ηλικιωμένους; Αυτό υποστηρίζει νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Annals of Internal Medicine.
Ο έρπης ζωστήρας είναι μια επώδυνη πάθηση, που προκαλείται από την επανενεργοποίηση του ιού της ανεμοβλογιάς. Το ανασυνδυασμένο εμβόλιο έχει σχεδιαστεί για την πρόληψη του έρπητα ζωστήρα και των επιπλοκών του.
Η έρευνα έδειξε, συγκεκριμένα, ότι άτομα ηλικίας 66 ετών και άνω που έλαβαν το εμβόλιο μέσα σε διάστημα ενός έτους από την είσοδο ή την έξοδό τους από οίκο ευγηρίας στις ΗΠΑ, είχαν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα να διαγνωστούν με άνοια κατά τα επόμενα 4 χρόνια. Η νέα μελέτη έρχεται να ενισχύσει προηγούμενες παρατηρητικές έρευνες, οι οποίες είχαν δείξει ότι ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα μπορεί να σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η λήψη τουλάχιστον μίας δόσης RZV συσχετίστηκε με 5,8 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο κίνδυνο διάγνωσης άνοιας σε διάστημα έως 4 ετών. Όπως ανέφερε η κύρια συγγραφέας της μελέτης, Kaley Hayes, PharmD, PhD, αναπληρώτρια διευθύντρια φαρμακοεπιδημιολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Brown, το εύρημα αυτό θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε περίπου 1 στις 17 περιπτώσεις άνοιας που, ενδεχομένως, θα μπορούσαν να προληφθούν μέσω του εμβολιασμού.
Για τη μελέτη, η Hayes και οι συνεργάτες της ανέλυσαν δεδομένα του Medicare και ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους ατόμων ηλικίας 66 ετών και άνω, τα οποία εισήχθησαν σε εξειδικευμένες μονάδες νοσηλευτικής φροντίδας από τον Ιανουάριο του 2017 έως τον Δεκέμβριο του 2022. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της «προσομοίωσης δοκιμής – στόχου», μια προσέγγιση που αξιοποιεί δεδομένα πραγματικού κόσμου με τρόπο που προσεγγίζει ορισμένα χαρακτηριστικά μιας τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής.
Συνολικά, η μελέτη περιέλαβε 509.926 άτομα σε 5.550 μονάδες φροντίδας. Οι ερευνητές παρακολούθησαν τα ιατρικά τους αρχεία για έως και 4 χρόνια μετά την έξοδό τους. Από την ανάλυση εξαιρέθηκαν άτομα που είχαν ήδη διάγνωση άνοιας ή απεβίωσαν κατά την περίοδο παρακολούθησης. Από τους συμμετέχοντες που απέμειναν, 8.843 άτομα (1,73%) έλαβαν τουλάχιστον μία δόση RZV μέσα σε έναν χρόνο από την έξοδό τους από τη μονάδα. Το 87% αυτών εμβολιάστηκε μετά την έξοδο. Η ομάδα σύγκρισης περιλάμβανε 259.518 άτομα που δεν έλαβαν το εμβόλιο.
Κατά την τετραετή παρακολούθηση, οι εμβολιασμένοι εμφάνισαν 24% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με τους μη εμβολιασμένους. Οι ερευνητές επέλεξαν να μελετήσουν ασθενείς οίκων ευγηρίας επειδή πρόκειται για έναν πληθυσμό που συχνά αποκλείεται από κλινικές δοκιμές, παρ’ ότι διατρέχει αυξημένο κίνδυνο για πολλά προβλήματα υγείας.
Ένα σημαντικό ζήτημα σε τέτοιου είδους μελέτες είναι ότι όσοι εμβολιάζονται μπορεί να είναι ήδη σε καλύτερη κατάσταση υγείας απ’ όσους δεν εμβολιάζονται. Οι ερευνητές προσπάθησαν να λάβουν υπόψη αυτόν τον παράγοντα, αν και παραδέχονται ότι υπήρχαν διαφορές μεταξύ των ομάδων: οι εμβολιασμένοι ήταν ελαφρώς νεότεροι και κάπως πιο υγιείς, ενώ ορισμένοι είχαν λάβει και το παλαιότερο εμβόλιο.
Οι συγγραφείς αναγνωρίζουν, επίσης, ότι τα δεδομένα πραγματικού κόσμου δεν έχουν την ίδια ακρίβεια με μια τυχαιοποιημένη δοκιμή. Επιπλέον, η διάγνωση της άνοιας είναι σύνθετη και δύσκολο να αποτυπωθεί πλήρως στα ιατρικά αρχεία, γι’ αυτό χρησιμοποιήθηκαν ενδείξεις όπως ιατρικές επισκέψεις και νέες συνταγές για φάρμακα άνοιας.
Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι ο έρπης ζωστήρας αυξάνει τον κίνδυνο αγγειακών επεισοδίων, όπως το εγκεφαλικό, το οποίο αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για άνοια. Με την πρόληψη του έρπητα ζωστήρα και των επιπλοκών του, το εμβόλιο μπορεί να μειώνει έμμεσα αυτόν τον κίνδυνο.
Σύμφωνα με την δρ. Hayes, το επόμενο βήμα θα πρέπει να είναι μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη, ώστε να διαπιστωθεί με μεγαλύτερη σαφήνεια κατά πόσο ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα μπορεί πράγματι να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας.
Πηγή: ygeiamou.gr
