Ο Τραμπ βλέπει υπογραφή το Σαββατοκύριακο, η Τεχεράνη επιμένει ότι «τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί»

Θρίλερ εκτυλίσσεται γύρω από τη διαφαινόμενη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται βέβαιος ότι η πολυαναμενόμενη συμφωνία βρίσκεται ένα βήμα πριν από την υπογραφή της και μάλιστα μέσα σε αυτό το Σαββατοκυριακό κάπου στην Ευρώπη, την ώρα που η Τεχεράνη επιμένει πως δεν έχει ληφθεί καμία τελική απόφαση.

Το διπλωματικό παρασκήνιο εξελίσσεται ενώ οι δύο χώρες συνεχίζουν να ανταλλάσσουν πλήγματα, η ένταση στον Περσικό Κόλπο παραμένει υψηλή και η διεθνής κοινότητα απευθύνει εκκλήσεις για αποκλιμάκωση.

Από τους βομβαρδισμούς στις διαπραγματεύσεις

Η κρίση ξεκίνησε με τη μεγάλη στρατιωτική αναμέτρηση που ακολούθησε τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις κατά του Ισραήλ και αμερικανικών συμμάχων στον Κόλπο, ενώ προχώρησε ουσιαστικά σε αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Παρά την εκεχειρία που συμφωνήθηκε τον Απρίλιο, οι δύο πλευρές συνέχισαν να ανταλλάσσουν περιοδικά πλήγματα. Μόλις αυτή την εβδομάδα, οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν νέα σειρά επιθέσεων σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, συστήματα επιτήρησης και ραντάρ στο νότιο Ιράν.

Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων στο Μπαχρέιν, στο Κουβέιτ και στην Ιορδανία. Στο Μπαχρέιν τραυματίστηκε ένα 11χρονο κορίτσι από ιρανικό drone, ενώ αναφέρθηκαν ζημιές σε κατοικίες και οχήματα. Η Ιορδανία ανακοίνωσε ότι κατέρριψε περίπου 20 ιρανικούς πυραύλους, ενώ το Κουβέιτ ενεργοποίησε την αεράμυνά του απέναντι σε «εχθρικούς εναέριους στόχους».

Η αιφνιδιαστική ανατροπή από τον Τραμπ

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε έκπληξη ανακοινώνοντας ότι ακύρωσε προγραμματισμένους βομβαρδισμούς κατά του Ιράν, επικαλούμενος την πρόοδο των διαπραγματεύσεων.

«Δεδομένου ότι οι συζητήσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχουν φτάσει στα ανώτατα κλιμάκια της ιρανικής ηγεσίας και έχουν εγκριθεί, ακύρωσα τις επιθέσεις και τους βομβαρδισμούς που είχαν προγραμματιστεί για απόψε», ανέφερε μέσω Truth Social.

Αργότερα, από το Οβάλ Γραφείο, δήλωσε πως έχει επιτευχθεί μια «πολύ καλή συμφωνία» και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο υπογραφής ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο, πιθανότατα σε ευρωπαϊκή χώρα, παρουσία του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς.

«Το σημαντικότερο είναι ότι έχουμε μια συμφωνία που διασφαλίζει πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα», τόνισε.

Παράλληλα υποστήριξε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν επισήμως μόλις ολοκληρωθεί η υπογραφή της συμφωνίας.

Η διάψευση της Τεχεράνης

Η ιρανική πλευρά εμφανίζεται σαφώς πιο επιφυλακτική. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ δήλωσε ότι οι αναφορές για χρόνο και τόπο υπογραφής αποτελούν απλώς εικασίες και πως «τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί».

Παραδέχθηκε ότι μεγάλο μέρος του κειμένου του υπό διαπραγμάτευση μνημονίου έχει ολοκληρωθεί, ωστόσο κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι άλλαξαν επανειλημμένα θέσεις κατά τη διάρκεια των συνομιλιών και προχώρησαν σε νέες απαιτήσεις.

«Δεν θα απομακρυνθούμε από τις κόκκινες γραμμές μας», ξεκαθάρισε.

Οι απαιτήσεις του Ιράν

Σύμφωνα με τις δημόσιες τοποθετήσεις Ιρανών αξιωματούχων, η Τεχεράνη ζητά:

– εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες αμερικανικές επιθέσεις,

– αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές κοντά στα ιρανικά σύνορα,

– άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα νότια λιμάνια,

– κατάργηση των οικονομικών κυρώσεων,

– αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους άνω των 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων,

– τερματισμό των συγκρούσεων σε όλα τα περιφερειακά μέτωπα.

Η οικονομική διάσταση θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη για το Ιράν, καθώς η χώρα έχει υποστεί σοβαρές πιέσεις από τις δυτικές κυρώσεις και τον πόλεμο.

Ο ρόλος του Ισραήλ και η συνομιλία Τραμπ – Νετανιάχου

Καθοριστικό παραμένει και το ισραηλινό στοιχείο. Ο Ντόναλντ Τραμπ συνομίλησε με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, με το γραφείο του τελευταίου να επιβεβαιώνει τη συζήτηση.

Παρότι το Ισραήλ δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος του μνημονίου συναντίληψης, ο Νετανιάχου εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη δέσμευση Τραμπ ότι η τελική συμφωνία θα περιλαμβάνει:

– απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου,

– διάλυση των υποδομών εμπλουτισμού,

– περιορισμούς στην παραγωγή πυραύλων,

– τερματισμό της υποστήριξης του Ιράν προς ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή.

Απειλές για το πετρέλαιο και τα Στενά του Ορμούζ

Το παρασκήνιο έγινε ακόμη πιο έντονο όταν ο Τραμπ απείλησε δημόσια με πλήγματα στο νησί Χαργκ, τον βασικό τερματικό σταθμό εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν, από τον οποίο διέρχεται περίπου το 90% των ιρανικών πετρελαϊκών εξαγωγών.

Η ιρανική ηγεσία απάντησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση θα προκαλέσει «πολύ σκληρότερα αντίποινα». «Είτε οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα είναι διαθέσιμες για όλους είτε δεν θα είναι για κανέναν», προειδοποίησε το ιρανικό στρατιωτικό επιτελείο.

Η νέα κλιμάκωση έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία διεθνώς. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε «βαθιά ανήσυχος» για τη συνεχιζόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή και κάλεσε τις δύο πλευρές να επιστρέψουν στην πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας.

Παρόμοιες εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση απηύθυναν το Πακιστάν, η Ρωσία, η Κίνα, η Τουρκία, η Ινδία και η Σαουδική Αραβία.

Παρά την αισιοδοξία που εκπέμπει ο Λευκός Οίκος, η εικόνα παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται στο πιο κρίσιμο σημείο τους και το ερώτημα πλέον είναι αν οι δύο πλευρές θα καταφέρουν να γεφυρώσουν τις τελευταίες διαφορές ή αν η περιοχή θα επιστρέψει σε έναν νέο κύκλο στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

Οι δείκτες ασιατικών χρηματιστηρίων ανεβαίνουν αλματωδώς, οι τιμές του πετρελαίου πέφτουν

Οι δείκτες ασιατικών χρηματιστηρίων σημείωναν αλματώδη άνοδο σήμερα, με τον Nikkei στο Τόκιο να ανεβαίνει κατά 4% και τον Kospi στη Σεούλ πάνω από 7%, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έπεφταν, μετά τη διαβεβαίωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον πλησιάζει σε συμφωνία με το Ιράν και ότι αναστέλλει, μέχρι νεοτέρας, νέους αμερικανικούς βομβαρδισμούς.

Περί τις 03:30 (ώρα Ελλάδας), ο Nikkei κατέγραφε άνοδο 3,91%, ενώ νωρίτερα ξεπέρασε ακόμη και το 4%, ενώ ο Kospi απογειώθηκε καταγράφοντας άνοδο 7,8%.

Ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε χθες πως αναστέλλει βομβαρδισμούς των ΗΠΑ που επρόκειτο να γίνουν αυθημερόν διαβεβαιώνοντας πως έχει εξευρεθεί «πολύ καλή συμφωνία» και ότι θα μπορούσε να υπογραφτεί κάπου στην Ευρώπη μέσα σε «αυτό το σαββατοκύριακο».

Η ιρανική διπλωματία ωστόσο αντέτεινε λίγο αργότερα πως η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη πάρει καμιά απόφαση για το εάν θα υπογραφτεί συμφωνία ή όχι.

Ο Τραμπ υποστήριξε ακόμη πως ο Ιρανός ανώτατος ηγέτης Μοτζταμπά Χαμενεΐ έχει εγκρίνει αυτή που χαρακτήρισε «πολύ γερή συμφωνία-πλαίσιο». Δεν έδωσε καμιά λεπτομέρεια για το περιεχόμενο της υποτιθέμενης συμφωνίας.

Οι τιμές του πετρελαίου σημείωναν πτώση μετά τις δηλώσεις του ρεπουμπλικάνου. Αυτή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς, υποχωρούσε κατά 1,57%, στα 88,96 δολάρια.