Ηλεκτρονικά υπεγράφη το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάι, με την πληροφορία να επιβεβαιώνεται και από αξιωματούχο του Λευκού Οίκου. Όπως ανακοίνωσε η Τεχεράνη, το έγγραφο φέρει ήδη τις υπογραφές του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και του προέδρου του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, γεγονός που καθιστά περιττή την προγραμματισμένη τελετή υπογραφής στην Ελβετία.
Το μνημόνιο αποτελεί το πρώτο επίσημο βήμα για την επίτευξη μιας ευρύτερης συμφωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες και περιλαμβάνει δεσμεύσεις για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, την άρση των κυρώσεων, το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Άκυρη η τελετή υπογραφής στην Ελβετία
Σύμφωνα με τον Εσμαΐλ Μπαγκάι, η τελετή που είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στην Ελβετία δεν έχει πλέον λόγο ύπαρξης, καθώς οι δύο πρόεδροι υπέγραψαν ήδη ηλεκτρονικά το μνημόνιο.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών πρόσθεσε ότι εντός των επόμενων ωρών θα αποφασιστεί εάν θα πραγματοποιηθεί κάποια συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών.
Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας είχαν αρχίσει να γίνονται γνωστές τις προηγούμενες ημέρες μέσω διαρροών από Αμερικανούς αξιωματούχους και ιρανικά μέσα ενημέρωσης, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα το πλήρες κείμενο του μνημονίου.
Παράλληλα, μιλώντας στη σύνοδο της G7 στη Γαλλία, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «βομβαρδίσουν ανελέητα» το Ιράν εάν δεν τηρήσει τους όρους της συμφωνίας.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου και βασικός διαπραγματευτής της συμφωνίας, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι η δυσπιστία της Τεχεράνης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει και ότι το Ιράν εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση ετοιμότητας.
Τα 14 σημεία του μνημονίου
Το επίσημο κείμενο, με τίτλο «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», περιλαμβάνει 14 βασικά σημεία:
1. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και οι σύμμαχοί τους δεσμεύονται στον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και στην αποφυγή οποιασδήποτε μελλοντικής στρατιωτικής ενέργειας ή απειλής χρήσης βίας.
2. Οι δύο χώρες δεσμεύονται να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές της υποθέσεις.
3. Η τελική συμφωνία θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε διάστημα έως 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης εφόσον συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές.
4. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν άμεσα τη σταδιακή άρση του ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν, με πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός 30 ημερών. Παράλληλα, δεσμεύονται να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή μετά την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
5. Το Ιράν θα διασφαλίσει για 60 ημέρες την ασφαλή και χωρίς χρέωση διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ και θα συνεργαστεί με το Ομάν και τα παράκτια κράτη για το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης της θαλάσσιας οδού.
6. Οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί εταίροι τους θα εκπονήσουν σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης και ανάπτυξης του Ιράν ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
7. Η Ουάσιγκτον αναλαμβάνει να προχωρήσει στη σταδιακή άρση όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων του ΟΗΕ, των αποφάσεων του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και των αμερικανικών πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων.
8. Το Ιράν επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι δύο χώρες θα συμφωνήσουν σε μηχανισμό διαχείρισης και εξουδετέρωσης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
9. Μέχρι την οριστική συμφωνία, το Ιράν θα διατηρήσει αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.
10. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει άμεσα τις απαραίτητες άδειες ώστε να επιτραπεί η εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και οι σχετικές τραπεζικές και ασφαλιστικές συναλλαγές.
11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να αποδεσμεύσουν τα παγωμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, σύμφωνα με διαδικασίες που θα συμφωνηθούν στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
12. Οι δύο χώρες θα δημιουργήσουν κοινό μηχανισμό παρακολούθησης για την εφαρμογή του μνημονίου και τη συμμόρφωση με την τελική συμφωνία.
13. Μετά την υπογραφή του μνημονίου και την έναρξη εφαρμογής των βασικών δεσμεύσεων που αφορούν την κατάπαυση των εχθροπραξιών, τα Στενά του Ορμούζ, τις πετρελαϊκές εξαγωγές και την αποδέσμευση κεφαλαίων, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τα υπόλοιπα ζητήματα της τελικής συμφωνίας.
14. Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Ανοικτά παραμένουν κρίσιμα ζητήματα
Παρά τη συμφωνία επί του μνημονίου, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι τα πιο σύνθετα ζητήματα, κυρίως όσα αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, παραπέμπονται στις τελικές τεχνικές διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν.
Το μνημόνιο ενεργοποιεί μια περίοδο 60 ημερών κατά την οποία οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να καταλήξουν σε μια συνολική και δεσμευτική συμφωνία, η οποία θα καθορίσει το μέλλον των διμερών σχέσεων και της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
