Όλο το σχέδιο εξόδου του κράτους από τις τράπεζες

Date:

Του Λεωνίδα Στεργίου

Έτος ανατροπών και σημαντικών εξελίξεων για τον τραπεζικό τομέα αποτελεί το νέο έτος, με κυρίαρχο καταλύτη την αλλαγή του νόμου για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Κυβέρνηση και θεσμοί βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις από πέρσι το καλοκαίρι προκειμένου να διαμορφωθεί το νέο σχέδιο νόμου για τον ρόλο και τη λειτουργία του ΤΧΣ. Αν και το σχέδιο δεν έχει ακόμη πάρει τελική μορφή, εκτιμάται ότι θα είναι έτοιμο προς ψήφιση από τη Βουλή μέσα στο πρώτο εξάμηνο. Από τις τελικές λεπτομέρειες αναμένεται να πυροδοτηθούν εξελίξεις σχετικά με την ταχύτητα και τον τρόπο μείωσης των ποσοστών του ΤΧΣ από τις τράπεζες.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Capital.gr, κυβέρνηση και θεσμοί αναζητούν τη βέλτιστη λύση στους εξής στόχους και περιορισμούς:

Πρώτον, τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, δεδομένου ότι ο Έλληνας φορολογούμενος έχει επιβαρυνθεί για τις ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών και έχει υποστεί ζημία. Αυτό θα διασφαλιστεί με στρατηγικό πλάνο αποεπένδυσης και σταδιακής εξασθένησης του βέτο και του λόγου που θα έχει το ΤΧΣ στις αποφάσεις των τραπεζών, βάσει κριτηρίων.

Δεύτερον, να τεθεί ένας χρονικός ορίζοντας κατά τον οποίο το ΤΧΣ θα πρέπει να έχει απεμπλακεί πλήρως από τις τράπεζες, καθώς αποτελεί “βαρίδι” για την προσέλκυση κεφαλαίων. Το σχέδιο, μέχρι στιγμής, προβλέπει την πλήρη έξοδο του ΤΧΣ από τις τράπεζες μέχρι τη λήξη του, που τοποθετείται το 2025. Ωστόσο η κυβέρνηση με τους θεσμούς αναζητούν τρόπο ώστε να υπάρχει η πρόβλεψη για ολοκλήρωση της αποεπένδυσης νωρίτερα, δηλαδή μέχρι το 2023.

 Bέτο και αμοιβές

Στο σχέδιο προβλέπεται η σταδιακή εξασθένηση της ισχύος του σε ό,τι αφορά το βέτο (ειδικά δικαιώματα) στις αποφάσεις των διοικήσεων τραπεζών και στα θέματα αμοιβών των μελών των διοικητικών συμβουλίων. Ειδικότερα, αναζητείται ένα κρίσιμο ποσοστό, με το οποίο θα συμφωνήσουν θεσμοί και κυβέρνηση, κάτω από το οποίο το ΤΧΣ θα χάνει το βέτο. Για παράδειγμα, εάν αυτό το ποσοστό κλείσει στο 20%, τότε, με βάση τα σημερινά ποσοστά, θα ισχύει το βέτο στην Εθνική Τράπεζα (40%), την Τράπεζα Πειραιώς (27%) και την Attica Bank (63%), ενώ δεν θα ισχύει στην Alpha Bank (9%) και τη Eurobank (1,4%). To θέμα του βέτο είχε συνδεθεί με την εξασφάλιση των δανείων από τον ESM για τις ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών ως μέτρο ελέγχου. Ωστόσο από τότε μέχρι σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει και προκύπτουν θέματα διακυβέρνησης, όπως, για παράδειγμα, μέτοχος μειοψηφίας να μπλοκάρει αποφάσεις της πλειοψηφίας.

Ένα άλλο σημείο του σχεδίου σχετίζεται με τις αμοιβές των τραπεζιτών. Σήμερα υπάρχει το πλαφόν που φτάνει τις αποδοχές του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Το σχέδιο προβλέπει ότι το ΤΧΣ θα έχει λόγο για τις αμοιβές και ότι θα ισχύει το πλαφόν μέχρι οι τράπεζες να εξυγιανθούν. Ως κριτήριο θα χρησιμοποιηθεί η μείωση του ποσοστού των κόκκινων δανείων, για παράδειγμα κάτω του 5%. Από τη στιγμή που μια τράπεζα μειώσει τα κόκκινα δάνεια ως ποσοστό του συνόλου των χορηγήσεων κάτω από το ποσοστό που θα αποφασιστεί, τότε το ΤΧΣ δεν θα παρεμβαίνει στις αποφάσεις για τις αμοιβές.

 Εξελίξεις

Ο νέος νόμος και οι τελικές λεπτομέρειες αναμένεται ότι θα πυροδοτήσουν εξελίξεις σε ό,τι αφορά τις μειώσεις των ποσοστών του ΤΧΣ στις τράπεζες, καθώς θα προβλέπεται χρονικός ορίζοντας και κριτήρια-κίνητρα (π.χ. βέτο, αμοιβές, ανεξαρτησία τράπεζας κ.λπ.). Έτσι, πέρα από τη δρομολογημένη περίπτωση της Attica Bank, όπου μέχρι τέλος Μαρτίου αναμένεται μια νέα κεφαλαιακή αύξηση (εκτιμάται γύρω στα 170 εκατ. ευρώ), ώστε το ιδιωτικό σχήμα ΤΜΕΔΕ-Ellington να αποκτήσει το σημερινό ποσοστό του ΤΧΣ (63%) και το τελευταίο να πέσει κοντά στο 25%, σύμφωνα με πληροφορίες εξετάζεται η μείωση του ποσοστού του ΤΧΣ και στην Εθνική Τράπεζα, κατά 50%, δηλαδή να μειωθεί από το περίπου 40% στο 20% στο β’ εξάμηνο του 2022.

Οι αλλαγές για το ΤΧΣ στο τραπέζι των συζητήσεων με τον ESM

Ο βασικός στόχος της αλλαγής του νόμου για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) είναι διττός: Πρώτον, να αποκτήσει ένα πιο ευέλικτο σχήμα, λειτουργώντας ως επενδυτής. Δεύτερον, να τεθεί χρονικός ορίζοντας, με στρατηγικό πλάνο αποεπένδυσης και πλήρους απεμπλοκής από τις τράπεζες.

Οι βασικές αλλαγές του νόμου που βρίσκονται σε συζήτηση μεταξύ κυβέρνησης και θεσμών μέχρι αυτήν τη στιγμή είναι οι εξής:

Πρώτον, επέκταση της διάρκειας της ζωής του ΤΧΣ μέχρι τέλος του 2025, από 31 Δεκεμβρίου 2022.

Δεύτερον, κατάρτιση στρατηγικού πλάνου αποεπένδυσης, με στόχο την πλήρη απεμπλοκή του από τις τράπεζες μέχρι το 2025. Εδώ, η διαπραγμάτευση μπορεί να καταλήξει στη δυνατότητα να απεμπλακεί έως δύο έτη νωρίτερα, δηλαδή το 2023, κατόπιν εγκρίσεων από το υπ. Οικονομικών, θεσμών, συμβουλίου ευστάθειας κ.λπ.

Τρίτον, αλλαγή των οργάνων στην εσωτερική δομή, που θα αντικατασταθούν από ένα διοικητικό συμβούλιο το οποίο μπορεί να διορίζει συμβούλους προκειμένου να λαμβάνει αποφάσεις.

Τέταρτον, επαναπροσδιορισμός του βέτο στις αποφάσεις των δ.σ. των τραπεζών για όλα τα θέματα, όπως επιχειρηματικές και στρατηγικές αποφάσεις, μεταβολή στα κεφάλαια, αμοιβές κ.λπ. Σύμφωνα με πληροφορίες, το βέτο και η ισχύς του ΤΧΣ στις αποφάσεις (χρήση των ειδικών δικαιωμάτων του) θα συνδέονται με το ποσοστό που κατέχει σε ένα πιστωτικό ίδρυμα. Δηλαδή δεν θα μπορεί να έχει την ίδια ισχύ (βέτο) στη Eurobank με ποσοστό 1,5% και στην Εθνική με 40%. Συνεπώς, αναζητείται το κρίσιμο εκείνο ποσοστό στο μετοχικό κεφάλαιο της κάθε τράπεζας κάτω από το οποίο το ΤΧΣ θα χάνει εντελώς το βέτο ή θα εξασθενεί η ισχύς του στις αποφάσεις. Από τις έως τώρα πληροφορίες για το σχέδιο, το βέτο δεν θα ισχύει σε χαμηλά μονοψήφια ποσοστά. Εδώ, συζητούνται και θέματα διακυβέρνησης για το πώς και πότε μπορεί η μειοψηφία (ΤΧΣ) να μπλοκάρει αποφάσεις της πλειοψηφίας του βασικού-στρατηγικού μετόχου. Από την άλλη, η απάντηση δεν είναι τόσο εύκολη αν ληφθεί υπόψη η συνεισφορά του ΤΧΣ και του φορολογούμενου στις ανακεφαλαιοποιήσεις και στη στήριξη του τραπεζικού συστήματος για να φτάσει στη σημερινή κατάσταση. Κάτι που συνδέεται με την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων στο μετοχικό τους κεφάλαιο.

Πέμπτον, αλλαγές στην πολιτική αμοιβών, όπου θα καταργείται το σημερινό πλαφόν και ο έλεγχος από το ΤΧΣ, βάσει στοχοθεσίας στη μείωση των κόκκινων δανείων. Σήμερα το ποσοστό που συζητείται για τη σύνδεση της εξυγίανσης, δηλαδή του ποσοστού κόκκινων δανείων, με το βέτο και την περαιτέρω ευελιξία των τραπεζών, είναι το 5%. Σήμερα η ανώτατη αμοιβή δεν μπορεί να ξεπερνά εκείνη του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Από τη στιγμή που είναι απαραίτητη η προσέλκυση ικανών στελεχών και με διεθνή εμπειρία, θα πρέπει να αμβλυνθούν τα κριτήρια για το σταθερό και μεταβλητό κομμάτι των αμοιβών (π.χ. μπόνους, stock options κ.λπ.), σύμφωνα μάλιστα με τις οδηγίες τις οποίες προωθεί και η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (ΕΒΑ).

Έκτον, μικρότερες απαιτήσεις εργασιακής εμπειρίας ακόμα για τα μη εκτελεστικά μέλη του δ.σ. των τραπεζών. Για παράδειγμα, απαιτείται σήμερα 15ετής εμπειρία, με τουλάχιστον τρία χρόνια σε διεθνή οργανισμό, για ένα μη εκτελεστικό μέλος. Επαναπροσδιορισμός των προσόντων και της απαιτούμενης εμπειρίας των εκτελεστικών μελών των δ.σ. των τραπεζών (π.χ. για τον πρόεδρο να απαιτείται τουλάχιστον 10ετής εμπειρία, τα ξένα μέλη να γνωρίζουν και να μιλούν την ελληνική γλώσσα κ.λπ.).

Οι προτεραιότητες των τραπεζών
 

Έχοντας πληρώσει το κόστος της εξυγίανσης την τελευταία διετία με εντατικές τιτλοποιήσεις κόκκινων δανείων, οι ελληνικές τράπεζες φέτος θα καρπωθούν τα πρώτα αποτελέσματα των εταιρικών τους αναδιαρθρώσεων, των ντιλ του 2021 και τη φθηνή ακόμα ρευστότητα των αγορών. Για τις τράπεζες, το 2022 ξεκινά η επαναλαμβανόμενη ισχυρή κερδοφορία, η μείωσης των κόκκινων δανείων σε μονοψήφιο πλέον ποσοστό, η θετική πιστωτική επέκταση, μαζί με τη σταδιακή απεμπλοκή του ποσοστού του ΤΧΣ από το μετοχικό τους κεφαλαίο, προσελκύοντας φρέσκα ιδιωτικά κεφάλαια. Εθνική Τράπεζα και Eurobank ανοίγουν τη συζήτηση, μαζί με τις αρμόδιες αρχές, για διανομή μερίσματος για τη χρήση του 2022, δηλαδή από το 2023. Από το 2023 θα ακολουθήσει η Alpha Bank και, ίσως, η Πειραιώς.

Αν και θα υπάρξει αύξηση της πιστωτικής επέκτασης, οι τράπεζες προβλέπουν μείωση του επιτοκιακού περιθωρίου λόγω ανταγωνισμού. Η συνολική καθαρή χρηματοδότηση το 2022 εκτιμάται σε 10 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 3,6 δισ. ευρώ θα αφορά στο Ταμείο Ανάκαμψης και τα υπόλοιπα σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά με αναλογία 4 προς 6. Οι τράπεζες θα εκμεταλλευτούν τα χαμηλά επιτόκια για άντληση κεφαλαίων μέσω ομολογιακών εκδόσεων, συνολικού ύψους 1,5-2 δισ. ευρώ. Επίσης, δεν αποκλείονται νέα προγράμματα εθελουσίας εξόδου προσωπικού, καθώς τον στόχο για μέχρι 6.000 εργαζόμενους και 300 καταστήματα έχουν πετύχει οι δύο από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες.

Eurobank

Η Eurobank πρόκειται να ολοκληρώσει το ντιλ με τη Worldline με την πώληση του 80% των συστημάτων καρτών και την υπογραφή 15ετούς συνεργασίας, με τίμημα στα 320 εκατ. ευρώ, συν μερίδιο από τα κέρδη κατά τη μελλοντική λειτουργία. Στη Σερβία θα ολοκληρωθεί η λειτουργική συγχώνευση με την Direktna Bank, ενώ θα συνεχίζει να αξιοποιεί ευκαιρίες στην ταχέως αναπτυσσόμενη Βουλγαρία, δίνοντας παράλληλα στην ενίσχυση του private banking σε παγκόσμιο επίπεδο, μέσω της πλατφόρμας Temenos και την εισαγωγή του Global Relation Management. To μοντέλο αυτό ήδη τρέχει με το Λουξεμβούργο και μέσα στο α’ τρίμηνο θα ολοκληρωθεί για το Λονδίνο και Κύπρο. Μέχρι το 2024 θα έχει ενταχθεί και η Βουλγαρία. Στόχος, το 30% της κερδοφορίας να προέρχεται από τις διεθνείς δραστηριότητες. Ένας ακόμα κομβικός πυλώνας αποτελεί η αγορά ακινήτων για τη Eurobank όπου θα επενδυθούν κεφάλαια 500 εκατ. ευρώ στην τριετία, αλλά και στον ψηφιακό μετασχηματισμό με επιπλέον επενδύσεις 200 εκατ. στην τριετία. Οι καθαρές εκταμιεύσεις δανείων το 2022 εκτιμώνται γύρω στα 1,5-2 δισ. ευρώ, με τα νέα δάνεια να φτάνουν τα 5,5 δισ. ευρώ στην τριετία. Στις σκέψεις, χωρίς ακόμα να έχει αποφασιστεί, περιλαμβάνεται μια μικρή τιτλοποίηση κόκκινων δανείων γύρω στα 300 εκατ. ευρώ.

Alpha Bank

Μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2022 θα εμφανιστεί η μείωση του κινδύνου από την τιτλοποίηση κόκκινων δανείων Orbit (1,3 δισ. ευρώ) που ολοκληρώθηκε πρόσφατα από την Alpha Bank. Στο δεύτερο τρίμηνο του νέου έτους θα καρπωθεί τη μείωση του κινδύνου από την αποαναγνώριση κόκκινων δανείων στη θυγατρική της στην Κύπρο ύψους 2,2 δισ. ευρώ (project Sky). Μέχρι τα μέσα του 2022 θα προχωρήσει στην πώληση 1,2 δισ. ευρώ δανείων προς μικρές επιχειρήσεις και επιλεγμένων δανείων μεγάλων επιχειρήσεων, ναυτιλιακών και λίζινγκ. Σειρά παίρνει η ολοκλήρωση της στρατηγικής συμμαχίας με τη Nexi, στα συστήματα πληρωμών, και το σχέδιο Skyline, δηλαδή η δημιουργία επενδυτικής πλατφόρμας στο real estate, μέσω κοινοπραξίας με στρατηγικό επενδυτή, όπου θα εισφερθούν ακίνητα της Alpha Bank και της Alpha Αστικά Ακίνητα, ενώ η διαχείριση ακινήτων θα μείνει στην Τράπεζα. Από την κίνηση αυτή αναμένεται κεφαλαιακό όφελος 0,4 δισ. ευρώ. Επίσης, ολοκληρώνεται η ουρά από την πώληση της θυγατρικής στην Αλβανία, ενώ πραγματοποιείται και η πώληση της θυγατρικής στο Λονδίνο μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022. Η Alpha Bank θέτει ως στόχο να διατηρήσει μερίδιο αγοράς 25% στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, με καθαρές εκταμιεύσεις 10 δισ. ευρώ στην Ελλάδα και το εξωτερικό μέχρι το 2026 και 1,5-2 δισ. εντός του 2022.

Τράπεζα Πειραιώς

H Τράπεζα Πειραιώς εισέρχεται στο 2022 έχοντας πραγματοποιήσει σχεδόν το 90% του προγράμματος μετασχηματισμού, με βασική κίνηση για το νέο έτος την ολοκλήρωση της τιτλοποίησης Sunrise 3 (0,9 δισ. ευρώ). Επίσης, στις αρχές του έτους πρόκειται να ολοκληρωθούν οι πωλήσεις χαρτοφυλακίων leasing και ναυτιλιακών δανείων συνολικού ύψους 0,9 δισ. ευρώ, ενώ δρομολογείται μια ακόμη πώληση κόκκινων δανείων 0,1 δισ. ευρώ. Επιπλέον, η Τράπεζα Πειραιώς πρόκειται να προχωρήσει σε συνθετικές τιτλοποιήσεις και ομολογιακές εκδόσεις, ενώ θα ολοκληρώσει σύντομα το ντιλ με τη Euronet στα συστήματα καρτών. Επίσης, αναμένονται τα κεφαλαιακά οφέλη από το σχέδιο Mayfair που αποτελεί τη μεταφορά μικρών συμμετοχών σε μη τραπεζικές δραστηριότητες σε τρίτο νομικό πρόσωπο που θα αναλάβει τη διαχείριση. Το κεφαλαιακό όφελος εκτιμάται στα 200 εκατ. Στη φάση της υλοποίησης αναμένεται και το σχέδιο Terra, δηλαδή η επέκταση στο real estate με τη διαχείριση συνολικού χαρτοφυλακίου ακινήτων 3 δισ. ευρώ. Η αρχική περίμετρος εκτιμάται γύρω στο 1 δισ. Τα νέα δάνεια το 2022 αναμένονται άνω των 6,-6,5 δισ. ευρώ, ενώ στην τριετία 2022-2024 στα 18-20 δισ.

Εθνική Τράπεζα

Η Εθνική Τράπεζα έχει να ολοκληρώσει την πώληση της Εθνικής Ασφαλιστικής στο αμερικανικό κεφάλαιο CVC, η οποία καθυστέρησε, ύστερα από έλεγχο που ξεκίνησε η DGcom, καθώς ήταν υποχρεωμένη να διερευνήσει καταγγελία σχετικά με θέματα ανταγωνισμού. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η πώληση θα έχει ολοκληρωθεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο. Παράλληλα, η Εθνική Τράπεζα ετοιμάζει μια νέα τιτλοποίηση κόκκινων δανείων ύψους 1 δισ. ευρώ, ενώ μέχρι το τέλος του έτους μπορεί να προχωρήσει σε άντληση κεφαλαίων μέχρι 300 εκατ. ευρώ. Έμφαση θα δοθεί στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας μέσω του στρατηγικού σχεδίου Εθνική 2.0 και το Ταμείο Ανάκαμψης. Το σχέδιο προβλέπει δάνεια 5-5,5 δισ. ευρώ κάθε χρόνο για την επόμενη τριετία που σε όρους καθαρής πιστωτικής επέκτασης υπολογίζονται σε περίπου 2 δισ. ευρώ μόνο το 2022. Υπενθυμίζεται ότι στο εννεάμηνο του 2021, η Εθνική Τράπεζα ήταν η μόνη με θετική πιστωτική επέκταση, με νέες χορηγήσεις 2,8 δισ. ευρώ. Επιπλέον, η Εθνική Τράπεζα έχει να ολοκληρώσει το ντιλ με την αμερικανική EVO στα συστήματα πληρωμών και καρτών που θα επιφέρει επιπλέον κεφαλαιακό όφελος. Όπως διευκρινίστηκε στην παρουσίαση των αποτελεσμάτων, το ντιλ δεν γίνεται για να αποκτήσει η Τράπεζα κεφάλαια αλλά για να δημιουργήσει μια νέα πηγή εσόδων, δημιουργώντας μια κοινοπραξία με ηγετική εταιρεία στον κλάδο.

 


 


 


 


 

 

 

 

 

Δημοφιλής

Περισσότερα σαν αυτό
Σχετίζεται με